رونمایی از موتور توربوجت ملی

مشخصات اولین موتور ملی توربوجت ایرانی + تصاویر

 همانطور که در خبرها ذکر شد جمهوری اسلامی ایران از اولین موتور توربوجت بومی خود پرده برداشت. به خاطر اهمیت موضوع بر آن شدیم که به صورت مختصر این موتور را بررسی کنیم.

مشخصات ظاهری موتور:

آنجه که در خبرها و در تصاویر دیده شده از این موتور بدست می آید، این است که  موتور مورد نظر توانایی تولید نیروی جلوبرنده برای پرنده هایی تا وزن ۱۰ تن را داراست. قطر موتور حدودا نیم متر و طول آن در بدون پس سوز حدود ۱٫۳ متر است و با پس سوز حدودا ۲٫۵ متر است.

مشخصات اولین موتور ملی توربوجت ایرانی + تصاویر

با مشاهده تصاویر کارگاه ساخت موتور، طبقات کمپرسور موتور ملی اوج، ۸ طبقه به نظر می رسد و محفظه احتراق آن از نوع حلقوی (annular) است.

اهمیت موتور توربوجت اوج

برای بنده همواره این سوال مطرح بود که با توجه به نیاز صنایع هوایی، خصوصا صنایع دفاعی برای دستیابی به موتورهای توربوجت و توربوفن، چرا اقدامی اساسی در این زمینه صورت نمی گیرد. اقدامی که به دور از احساسات و با مدیریت و آینده نگری باشد. زیرا قبلا، تصمیمات نادرستی در زمینه توسعه موتور هوایی گرفته شد و بعید است که خروجی داشته باشد. منظور بنده همان پروژه طراحی و ساخت موتور توربوفن هواپیمای مسافربری ۱۵۰ نفره بود که در مطلبی به نقد آن پرداختیم.

با توجه به سطح تکنولوژی که در زمینه توربین گاز در کشور وجود دارد، می توان گفت که توانایی تولید موتور توربوجتی که سطح تکنولوژی آن برای ۴۰ سال پیش است وجود دارد. موتورهایی که در صنعت نظامی کاربرد زیادی دارند مثل موتور J85 که پیشران جنگنده اف ۵ است. شاید رسیدن به تکنولوژی روز موتورهای توربوجت که حاصل سالها تجربه شرکتهای سازنده است در وضعیت کنونی دور از ذهن باشد ولی با توجه به دانشی که متخصصان داخلی در زمینه طراحی و ساخت موتور دارند، مطمئنا می توانند موتوری را به صورت مهندسی معکوس تولید کنند. به نظر بنده مدیران صنعت دفاعی سرانجام به این نتیجه رسیده اند که باید چنین کاری کرد و دست به کار شده اند و تولید موتور ملی اوج را به روش مهندسی معکوس کلید زده اند که این هم جای امیدواری دارد (البته اگر واقعا تست این موتور موفقیت آمیز بوده باشد). طبق شواهدی که از مشخصات ظاهری موتور اوج بدست آمده است، به احتمال زیاد این موتور از روی موتور توربوجت J85 الگوبرداری شده است.

موتور توربوجت J85

موتور J85 ساخت شرکت جنرال الکتریک است و جزء موتورهای کوچک در پیشرانهای جنگنده به حساب می آید. کمپرسور آن ۸ مرحله ای و محوری است، قطر آن حدود نیم متر و طول حدودی ۱ متر دارد. بیشترین دور موتور حدود rpm 16500 است. این موتور در حالت خشک ۱۳ کیلو نیوتون تراست تولیدمی کند.

J85-5 US Airforce.JPG
مشخصات دقیق و فنی این موتور در زیر آمده است:

General characteristics

  • Type: Turbojet engine (with or without afterburner)
  • Length: 45.4–۵۱٫۱ in (115–۱۳۰ cm) (depending on accessory equipment installed)
  • Diameter: 17.7 in (45 cm)
  • Dry weight: 396–۴۲۱ lb (180–۱۹۱ kg) (depending on accessory equipment installed)

Components

  • Compressor: 8 stages (9 in J85-21) axial
  • Combustors: annular
  • Turbine: 2 stages
  • Fuel type: jet fuel

Performance

  • Maximum thrust: 2,850–۳,۱۰۰ lbf (12.7–۱۳٫۸ kN) (dry)
  • Overall pressure ratio: 8.3
  • Air mass flow: 45 lb (20 kg) per second
  • Turbine inlet temperature: 977C
  • Specific fuel consumption: 0.96 – 0.97 lb/(lbf·h) (27 g/kN·s)
  • Thrust-to-weight ratio: 7.5 (-21), 6.6 (-5), 6.8 (-13), 7 (-15)

باید توجه داشت که این موتور به طور وسیعی کاربرد داشته و در نوع خود موفق بوده است. حتی در سال های پیش به عنوان موتور هواپیمای White_Knight که حامل فضاپیمای spaceship بود، استفاده شد.

File:White Knight SS1 RH.jpg

File:Scaled-wk-070711-08-16.jpg

با توجه به این الگو برداری می توان پیش بینی کرد که موتور اوج توانایی به کارگیری روی جنگنده هایی در ابعاد و اندازه های زیر را داراست زیرا این جنگنده ها از موتور J85 بهره برده اند:

File:Segurança Rio 2016 (3).jpg

جنگنده F5

 File:CFBMooseJaw02.JPG

 جت آموزشی  Canadair CT-114 Tutor

File:ThunderbirdsT38.jpg

 جت آموزشی  Northrop T-38 Talon

File:OA-37B-1.jpg

جنگنده Cessna A-37 Dragonfly

 به هرصورت مهندسی معکوس موتور توربوجت که سطح تکنولوژی آن بالاست نه تنها ساده نیست بلکه بسیار ارزنده هست. یکی از گلوگاههای صنعت در زمینه تولید این موتور ها، متالوژی و تکنولوژی ساخت مواد در دما و سرعت دور بالاست. قبل از این، صنعت داخلی توانایی تولید توربین های گاز صنعتی در دور موتورهای پایین را از صفر تا صد داشت. دور موتوری در حدود ۵۰۰۰ rpm، اما زمانی که دور موتور چندبرابر بیشتر شود، تکنولوژی ساخت باید بالاتر باشد. اگر به ادعای مسئولین، این موتور بومی بوده و تست های آن با موفقیت پشت سر گذاشته شده است، باید منتظر پیشرفت های بیشتری در این زمینه بود و ورود ایران به این عرصه را تبریک گفت (آنچه که در اینجا درمورد موتور ملی اوج بررسی گردید صرفا تحلیلی از مستنداتی بود که در رسانه ها انتشار داده شده بود).

4 دیدگاه درباره “رونمایی از موتور توربوجت ملی

  1. momo

    یه دونه موتور اف ۵ رو رنگ کردن گذاشتن اونجا میگن ما ساختیم! ما هنوز تکنولوژی ریخته گری بلیدهای توربین تو شرایط خلا رو نداریم .نمیدونم اینا چی میگن

    پاسخ
    • arman irani

      واقعا موافقم هر کسی که یک اطلاعات کمی هم در رابطه با موتور های جت داشته باشه متوجه میشه طراحیش قدیمی وبرای یک هواپیمای جت معمولی هستش چه برسه به ریخته گری در خلا

      پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *