مسلمانان و پرواز

وحید رضاپور، کارشناس ارشد هوافضا: در این مطلب به بررسی فعالیت های هوافضایی مسلمانان در تاریخ می پردازیم. در تاریخ دو مورد از فعالیت های هوافضایی مسلمانان آمده است که این دو مورد را در دو بخش “پرواز” و “موشک” مورد بررسی قرار خواهیم داد.

مسلمانان و پرواز:

مسلمانان در اوایل رشد اسلام در سرتاسر جهان با آشنا شدن با علوم و فرهنگ مناطق دیگر خود را با شرایط آن منطقه تطبیق می دادند. یکی از مراکزی که در رشد اسلام و اندیشه های اسلامی در اروپا بود، آندلس یا منطقه اسپانیای کنونی است.

مسئله ای که برای همه جالب و شاید ناباورانه باشد مسئله پرواز مسلمین است.

عباس ابن فرناس:

یکی از دانشمندان اسلامی که در این منطقه فعالیت داشته ابوالقاسم عباس ابن فرناس بن ورداس التاكريني، (منسوب به « تاكرين » ـ آبادي بزرگي در اندلس) می باشد. عباس بن فرناس در سال ۲۷۴ هجري / ۸۸۷ ميلادي در شهر قرطبه به دنيا آمد. از حیات او در کتاب های تاریخ آندلسی مطالب بسیار ناچیزی وجود دارد. مادرش از زمره دانشجويان اعزامي غرب به اندلس اسلامي به جهت فراگيري علوم مختلف بود كه در آنجا به دين اسلام در آمد و با يكي از مشاهير رجال اندلس در آن زمان ازدواج نمود.

او در قرطبه ـ مركز درخشش تمدن اسلامي در اندلس ـ بزرگ شد و نفوذ زيادي در دربارهاي امراي بني اميه داشت كه از جمله ي ايشان مي توان به محمد بن عبدالرحمن که اکثر اختراعات او در زمان حکومت او بود، اشاره داشت.

پرواز عباس ابن فرناس:

او از پيشگامان امر پرواز است. كوشش وي براي تحقق پرواز انسان، تا حدود بيست سال ادامه داشت. آنگاه كه موفق به پرواز گرديد، حيرت و شگفتي اهالي قرطبه را برانگيخت. اهالي قرطبه با ديدن او در حال پرواز  – و در حالي كه جسمش را با ابزاري آكنده از بال و پر پوشانيده بود، ـ به وحشت افتادند و حتی او را ساحر و جادوگر خواندند.

 

در جريان پرواز او این طور آمده که خودش را با پوششی از پر پوشش داده و دو بال نیز درست کرده بود و در  مقابل دیدگان شاهدان و نویسندگان بنام آن زمان که از دوستان او بودند از بالای یک دیوار بلند پرید. او ابتدا سقوط کوچکی داشت و سپس به وسیله بال های خود توانست از ارتفاع اولیه خود بالاتر رود و مسافت زیادی را طی کند سپس دور زده و باز گردد. البته در هنگام فرود و سقوط كرد و پشتش آسيب ديد.

پرواز موفق وي در سال ۹۵۰ ميلادي با ابزاري دست ساز و كاملا بر پايه ي محاسبات هندسي بود. ضمن آنكه او در تحليلي علمي، سقوط خود را به عدم تعبيه ي دقيق « دم » براي ابزار پروازش باز مي گرداند كه نشان دهنده توجه وي به محاسبات پرواز است. اين مهم نيست كه تلاش فرناس با سقوط نهايي اش ناكام ماند، كه اين، شأن همهه كساني است كه گشايشگر راه و آغازگر كارند. بلكه اين مهم است كه او چه دغدغه اي داشت و چرا دغدغه ي فرناس در جهان اسلام، در سايه ي شكست در پاسخ اش به كناري نهاده شد؟

پرونده:Abbas ibn firnas Statue.jpg

مجسمه عباس بن فرناس در بغداد

در مطلب بعدی پیشرفت مسلمانان در موشک بررسی خواهد شد.

منابع:

 – Renau and Fave, 1848

 – Al-Rammah, Najm al-Din Hasan, Al-Furusiyya wa al-manasib al-harbiyya, edited with analytical introductory chapters by Ahmad Y. al-Hassan, Aleppo, 1998

- Al-Hiyal fi al-hurub, p. 175 (published text of al-Rahili)

- المجمل فی تاریخ الاندلس، عبدالحمید العبادی، ۱۹۵۸، صفحه ۱۰۲

– مجله المورد، محسن جمال الدین، زمستان ۱۳۵۶، شماره ۲۴، صفحه ۹۴

– مجله المورد، محسن جمال الدین، زمستان ۱۳۵۶، شماره ۲۴، صفحه ۹۵

- فرهنگ اسلام در اروپا، خانم دکتر زیگرید هونکه، ترجمه مرتضى رهبانى، ج ۱، سال ۸۵، دفتر نشر فرهنگ اسلامى.

2 دیدگاه درباره “مسلمانان و پرواز

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *